اطلاعات عمومی عسل و زنبور عسل

حقایقی راجع به زندگی زنبور عسل

زنبور عسل

زنبور عسل متعلق به گروه حشرات و راسته پرده بالان است. گونه های فراوانی از زنبور عسل در سراسر دنیا یافت می شود. زنبورهای عسل یکی از بهترین گرده افشان های محصولات زراعی و گیاهان وحشی و غیره محسوب می شوند. آن ها از تنها حشراتی هستند که برای انسان مزایای فراوانی را به ارمغان می آورند.در ادامه در مورد زندگی زنبور عسل مطالبی را بیان خواهیم کرد.

حقایق و اطلاعات مفید راجع به زندگی زنبور عسل

در اینجا حقایقی را در مورد زندگی زنبور عسل بیان خواهیم کرد:

  • زنبورهای عسل در کندوها زندگی می کنند. معمولا سه عضو اصلی در کندو زنبورها وجود دارد، مکله ها، کارگران و زنبورهای نر.
  • زنبور عسل بسیار کوچک است و در انواع رنگ های گوناگون وجود دارد. زنبورهایی که عسل تولید می کنند، در حال حاضر در سراسر جهان در دسترس هستند.
  • زنبور عسل با سرعتی حدود 24 کیلومتر در ساعت در جستجوی شهد و گرده گیاهان سفر می کند.
  • زنبورهای عسل برای تهیه 450 گرم عسل، از 2 میلیون گل شهد جمع آوری می کنند.
  • زنبورهای عسل با رقصی به نام “زبان رقص”، با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند.
  • زنبورهای نابغه، به وسیله زبان رقص اطلاعات بهترین منابع غذایی را به اشتراک می گذارند.
  • زنبورهای نر در هیچ کاری مشارکت نمی کنند، و تنها کار آن ها جفت گیری با ملکه زنبور عسل است.

رژیم غذایی در زندگی زنبور عسل

در زندگی زنبور عسل گیاه خوار، تغذیه به این صورت است که معمولا از گیاهان و میوه ها استفاده می کنند. آن ها ترجیح می دهند از گیاهان شیرین که به تولید شهد می انجامد تغذیه کنند، مثل میوه ها، گرده گل ها و حتی خود عسل. لاروهای زنبور عسل (کرم) از خود عسل تغذیه می کنند، به جز آنهایی که به عنوان ملکه های آینده انتخاب می شوند. لارویی که به عنوان ملکه آینده انتخاب می شود، معمولا از ژله سلطنتی تغذیه میکند.

ژل رویال ترشحات سفیدی است که توسط زنبورهای کارگر ماده تولید می شود.ژل سلطنتی حاوی پروتئین، محرک های باروری و چندین نوع ویتامین است.برای خرید ژل رویال و خرید گرده گل می توانید از  فروشگاه اینترنتی دکتر هانی اقدام کنید .

زنبورهای عسل کجا زندگی می کنند؟

زنبور عسل در تمام دنیا یافت می شود، اما ترجیح می دهد در آب و هوای گرمسیری و مناطق جنگلی زندگی کند. همچنین ترجیح می دهد در جنگل ها، باغ ها، در میان درختان و هر مکان سبز دیگری که با گل ها و گیاهان سبز محصور شده باشد زندگی کند. زنبورهای عسل کندوهای خود را در داخل درخت ها و یا در پوست آن ها می سازند.

کلنی زنبور عسل

خرید کندو عسل

رفتارهای خاص زنبور عسل

رفتار زنبور عسل شبیه سایر حشرات است. آن ها تکنیک های ویژه ای برای استتار دارند، که در هنگام حمله و نیش زدن به شکارچی ها از آن استفاده می کنند. اما زنبورها فقط یک بار می توانند از نیش خود استفاده کنند، زیرا در هنگام حمله به مهاجم، معمولا نیش از بدن آن ها جدا می شود.

همچنین زنبورهای عسل می توانند به مدت طولانی بدون شکار و جستجو برای غذا زنده بمانند و در طول زمستان از اندوخته ها و توده های فشرده خود تغذیه می کنند. راه ارتباطی میان زنبورهای عسل، ایفای یک نوع رقص است. آن ها معمولا از این رقص برای هشدار دادن به زنبورهای دیگر در هنگام خطر یا حضور شکارچی ها استفاده می کنند.

پیشنهاد مطالعه: درمان خانگی نیش زنبور عسل

شیوه زندگی زنبور عسل

عمر و زندگی کلنی زنبورهای عسل جاودانه است. زندگی زنبور عسل اینگونه است که در کندوی آن ها معمولا سه نوع زنبور وجود دارد، ملکه ها، زنبورهای کارگر و زنبورهای نر. ملکه ها به طور کلی بر روی تخمگذاری و تولید مثل تمرکز می کنند، زنبورهای کارگر، زنبورهای عسل ماده غیر مولد هستند و وظیفه اصلی زنبورهای نر بارور کردن ملکه است. بیشتر زنبورهای عسل در طول روز فعالیت های خود را انجام داده و روزانه زندگی می کنند، ولی گونه های خاصی از آن ها نیز وجود دارد که به طور شبانه فعالیت می کند. زنبورهای عسل کارگر در جستجوی غذا حدود 10 کیلومتر پرواز می کنند.

چرخه زندگی زنبور عسل

زنبورهای نر معمولا برای تولیدمثل با ملکه جفت گیری می کنند. چرخه زندگی زنبور عسل از زمانی که از تخم بیرون می آیند شروع می شود، که این فرآیند بعد از عمل لقاح، 2 تا 3 روز به طول می انجامد. لاروهایی که از تخم ها بیرون آمده اند، در 20 روز آغازین زندگی خود باید چندین تغییر دگردیسی را پشت سر بگذارند. ملکه ها معمولا در 16 روز به بلوغ می رسند، زنبورهای نر به 24 روز نیاز دارند، و زنبورهای کارگر کمتر از 21 روز به رشد کامل می رسند. ملکه زنبور در دوران رشد خود به طور دائمی از ژله سلطنتی تغذیه می کند، در حالیکه زنبورهای نر و کارگر فقط در روزهای نخستین زندگی می توانند از ژله سلطنتی تغذیه کنند.

شکارچیان زنبور عسل چه کسانی هستند؟

از آنجایی که زنبور عسل حشره بسیار کوچکی است، شکارچی های زیادی دارد. پرندگان، جوندگان، خزندگان و حشرات از شکارچیان اصلی آن ها محسوب می شوند. برخی از پستانداران بزرگتر نیز وجود دارند که کندوهای زنبور عسل را از بین می برند. زنبورها به دلیل جثه کوچک، مهارت دفاعی به خصوصی ندارند و فقط می توانند با پرواز یا نیش زدن جان خود را نجات دهند.

تولید مثل در زندگی زنبور عسل

زنبورهای عسل معمولا در فصل زمستان تولید مثل می کنند. تولید مثل در زنبورهای عسل برای پرورش دهندگان زنبور در کل دنیا بسیار جذاب است. به پرورش زنبور عسل معمولا زنبورداری گفته می شود. که در واقع نگهداری مستمر از کلنی های زنبور عسل به شمار می آید.

زنبور عسل

برای اینکه عمل تخم گذاری و تولید مثل انجام شود، زنبورهای نر با ملکه جفت گیری می کنند. سپس تخم های بارور شده به زنبور کارگر ماده و تخم های بارور نشده به زنبور های نر تبدیل می شوند. بعد از تولد، زنبورها برای رشد کامل و رسیدن به بلوغ، حدودا به یک ماه زمان احتیاج خواهند داشت.

ظاهر و بدن زنبورهای عسل

تمام گونه های زنبور عسل از نظر ظاهر کاملا شبیه به هم هستند. اندازه زنبورهای عسل معمولا بین 5 تا 15 میلیمتر است. آن ها 3 جفت پا و یک جفت چشم مرکب روی سر خود دارند. همچنین آن ها دارای بال ها، شکم شش تکه، شاخک ها و کیسه شهد هستند. چشم های آن ها معمولا بزرگ و پرزدار بوده و بینایی بسیار قدرتمندی دارند. بیشتر زنبورهای عسل در سه رنگ پایه، یعنی قهوه ای، زرد و مشکی وجود دارند و ممکن است روی بدن خود طرح راه راه داشته باشند.

زنبورها دارای پنج چشم هستند. دو چشم به صورت مرکب در دو طرف صورت خود و سه چشم در قسمت پیشانی.

وظیفه بینایی در زنبور عسل، برعهده چشم های مرکب است. زنبورهای نر در هر یک از چشم های خود دارای ۱۰ هزار چشم منفرد بوده، که این میزان در زنبور های کارگر و ملکه به ۵ هزار می رسد. قدرت دید زنبور ها محدود است. یعنی دارای چشم های تیز بینی نیستند.

با توجه به مقایسه ای که بین قدرت دید انسان و زنبور عسل انجام شده است، نتایج نشان داده؛ قدرت دید انسان ۸۰ بار دقیق تر از بینایی زنبور عسل می باشد. در واقع زنبورها مانند انسانی که دچار نزدیک بینی باشد و عینک خود را نزده است، می توانند اجسام را ببینند.

یکی از موارد جالب در رابطه با قدرت تشخیص رنگ ها توسط زنبور عسل، شناسایی برخی از رنگ ها است. لذا این حشرات به راحتی نمی توانند نارنجي، سبز و زرد را از یکدیگر تشخیص دهند. به همین خاطر زنبورداران برای رنگ آمیزی کندو ها از رنگ های: زرد، آبي، سياه و سفيد استفاده می کنند.

عمر زنبور عسل چقدر است؟

طول عمر زنبور عسل بستگی به این دارد که کدوم عضو از کندو هستند. زنبورهای نر کوتاه ترین طول عمر را دارند و بلافاصله بعد از بارور کردن ملکه خواهند مرد. عمر زنبور های کارگر بستگی به میزان کاری که انجام می دهند، دارد. آن ها معمولا بین 4 تا 6 هفته زندگی می کنند. اما ملکه طولانی ترین عمر را دارد، او حدود 5 سال زندگی می کند. به دلیل وجود آلودگی و از دست رفتن زیستگاه مناسب زنبورهای عسل، جعمیت آن ها به سرعت رو به کاهش رفته و طول عمر آن ها نیز تقلیل یافته است.

مشخصات خاص زنبورهای عسل

نکاتی درباره زندگی زنبور عسل:

  • پیدایش زنبورهای عسل از آسیا و اروپا شروع شده و اکنون در تمام قاره ها یافت می شوند. زنبور عسل در 7 گونه وجود داشته که اکنون به 44 گونه تقسیم شده است.
  • به دلیل صدای وزوز، زنبورهای عسل به راحتی از راه دور مشخص و شناسایی می شوند. این صدای وزوز از به هم خوردن بال های آن ها به وجود می آید.
  • زنبورهای عسل نقش مهمی در توسعه و حفاظت از محیط زیست دارند، زیرا موجب گرده افشانی بیشتر در گل ها، گیاهان و محصولات زراعی می شوند.

زنبور عسل چگونه عسل تولید می کند؟

می خواهیم بررسی کنیم که زنبور عسل، چگونه عسل تولید می کند. زنبورها غددی دارند که آنزیمی ترشح می کنند که به “آنزیم زنبور” معروف است. در ابتدا زنبورها شهد جمع آوری می کنند، سپس آن را با آنزیم موجود در دهان مخلوط می کنند. زمانیکه آنها بار کامل دارند، دوباره به کندو پرواز می کنند.

با بازگشت به کندو یا لانه زنبور، شهد از یک زنبور عسل به دیگری منتقل می شود. سپس زنبور شهد را با آنزیم مخلوط کرده و شهد را به عسل تبدیل می کند. در اینجا که آن ها شهد را از طریق دهان خود به سایر زنبورهای کارگر منتقل می کنند، حدود نیم ساعت به جویدن نیاز است.سپس عسل ها به سلول های موم، به نام لانه زنبوری فرو برو می شود.

این ها سلول هایی به شکل شش ضلعی هستند که زنبورها از موم زنبور عسل می سازندو این سلول ها درست مانند کوزه های ذخیره سازی عمل می کنند که البته از موم ساخته شده اند. در ابتدا عسل های ذخیره شده در سلول ها هنوز کمی مرطوب هستند، بنابراین زنبورها بال های خود را روی آن به شکل فن می زنند که به تبخیر آب کمک می کند. پس از مدتی میزان آب در عسل حدود ۱۷٪ کاهش می یابد.

زنبور عسل بر روی برگ

پس از آماده شدن عسل، زنبورها در این مرحله سلول ها را می پوشانند. این به معنی اضافه کردن لایه ای از موم بر روی سلول های لانه زنبوری به شکل شش ضلعی است که کمی شبیه به قرار دادن درب روی شیشه است.پاسخ به این سوال که عسل چگونه تولید می شود، به کار سخت زنبورهای کارگر در بهار و تابستان برمی گردد. کارگران زنبور عسل که در این مدت متولد و فعال می شوند حدود ۶ یا ۷ هفته زندگی می کنند، در حالی که ممکن است متولدین پاییز ۴ تا ۶ ماه زندگی کنند.

انواع زنبور عسل

زنبور عسل انواع گوناگونی در سطح جهان دارد. طبقه بندی زنبورهای عسل براساس منطقه جغرافیایی شان تعیین می شود. برخی زنبور ها کاملا بومی بوده و شما نمی توانید در هر جایی از کره زمین آن ها را پیدا کنید. ضمن اینکه اگر قصد پرورش زنبور عسل را داشته باشید، باید کلنی انتخاب نمایید که با شرایط جغرافیایی و اقلیمی شما هماهنگی داشته باشد.

بیش از 4000 جنس و حدود 25000 گونه جداگانه ثبت شده نیز در کل جهان وجود  دارد.انواع زنبور عسل از لحاظ نژاد شامل موارد زیر می شود:

  • زنبور عسل اوراسیایی: نژاد کارنیولی، نژاد قفقازی، مقدونی، قبرسی، ایتالیایی، آلمانی، قفقاز و ایرانی و سوری.
  • زنبور عسل آفریقایی: نژاد لامارک و نژاد صحرایی

انواع زنبور عسل از لحاظ شکل به قرار زیر است:

زنبور عسل دم قرمز

این نوع زنبورها اگر ماده باشند، به رنگ سیاه با دم قرمز یا قرمز متمایل به نارنجی روشن هستند. ولی زنبور های دم قرمز نر، دارای سر و یقه موهای زرد و نوار میانی زرد ضعیفی می باشند. مناطقی که این زنبور ها دیده می شوند شامل: جنگل‌ها، مکان‌های شهری، باغ‌ها و علف‌زارهای غنی از گل‌های وحشی می باشد.

زنبور دم سفید

شکل ظاهری زنبورهای دم سفید به صورت یقه زرد روشن، نوار شکمی زرد و دم سفید روشن می باشد. این نوع زنبور ها بسیار شبیه زنبورهای دم گاومیش و زنبورهای اولیه هستند . زنبورهای دم سفید عموما در همه جا یافت می‌شوند.

زنبور عسل معمولی

این نوع زنبور عسل بسیار کوچک و زیبا بوده که تنها گونه بریتانیایی آن دارای رنگ آمیزی تمام قهوه ای می باشد. این نوع زنبور ها نیز در زمین های کشاورزی، مناطق شهری و باغ ها پراکنده هستند. گیاهانی مثل: گزنه، قاصدک، بلبلی، کامفری، خود درمان و دستکش روباه جزو گیاهان مورد علاقه این زنبور هستند.

زنبور عسل غربی

این زنبورها برای گرده افشانی محصولات کشاورزی به آمریکای شمالی وارد شده‌اند و به راحتی از زنبورهای بومی آمریکا قابل تشخیص هستند. زیرا زنبورهای بومی آمریکا دارای رنگ‌آمیزی قهوه‌ای طلایی با نوارهای مشکی روی شکم شان هستند ولی زنبور های غربی شکل دیگری دارند.

محصولات تولید شده توسط زنبور عسل

زنبور عسل، این حشره مفید، دارای محصولات و فرآورده هایی است که همگی منحصر به فرد و پر خاصیت هستند. زنبور عسل در کندو زندگی می کند و اجتماع این زنبور ها که کلنی نامیده می شود، دارای وظایفی است که به تولید محصولات کمک می کنند. محصولات متنوعی که توسط این حشره تولید می شود، شامل: موم، بره موم، گرده گل و ژل رویال می شود که البته عسل شناخته ترین این محصولات است.

بره موم

این ماده به شکل رزین است و حالت ژلاتینی دارد. بره موم به رنگ قهوه ای یا سبز است که از داخل کندوی عسل قابل استخراج می باشد. این ماده از گرده گل با مواد ترشح شده از گیاهان، موم و آنزیم زنبور عسل تولید می گردد. بخش ورودی کندو  و بخش فوقانی آن محلی است که بره موم در آن قسمت قرار دارد.

بره موم زنبور عسل خواص بیشماری دارد که اصلی ترین آن حفظ کلنی در برابر بیماری ها است. سایر خاصیت های بره موم برای بدن انسان بسیار مفید بوده به همین خاطر مصرف آن پیشنهاد می گردد. درزگیری بخش هایی از کندو نیز به عهده بره موم می باشد.

گرده گل

این ماده پودری شکل در قسمت انتهایی پرچم گل ها و گیاهان نر قرار گرفته و نقش اساسی در تولید مثل گیاهان دارد. وقتی زنبور عسل اقدام به جمع آوری شهد گل ها و گیاهان می کند، گرده گل به بدن شان می چسبد و سپس درون کندو، شهد همراه با گرده گل ترکیب شده و به عنوان منبع تغذیه لارو ها قرار می گیرد.

گرده گل دارای خاصیت گوارشی، ضد استرس، آرامش بخشی و رفع آلرژی می باشد. شما با اضافه کردن گرده گل درون نوشیدنی و یا کیک و شیرینی، می توانید از خواص این پودر زرد رنگ بهره مند شوید. البته همیشه گرده گل به رنگ زرد نیست بلکه دارای تنوع رنگی می باشد.

ژل رویال

ژل رویال ماده ای است که زنبور عسل برای تغذیه ملکه تولید می کند و بسیار پرخاصیت است. در واقع این ماده منبع اصلی تغذیه ملکه و فرزندان او و غذای آنان است. زنبوران کارگر وظیفه تولید این ماده شیری رنگ را بر عهده دارند. ژل رویال حاوی آب، قند، پروتئین، چربی، ویتامین، نمک و اسیدهای آمینه می باشد.

غده زیر حلقی در زنبور عسل، وظیفه تولید این ماده را برعهده دارد. البته زنبورها در تمام طول عمر خود، توانایی تولید ژل رویال را ندارند. این حشره در روز سوم تولد خود به تولید ژل رویال می پردازد و از روز نهم به بعد، میزان تولید این ماده کاهش یافته و در روز هجدهم به پایان می رسد. این ماده برای بیماران سرطانی، التهاب ها، بهبود درد های یائسگی و کنترل کلسترول مناسب است.

زنبور عسل از کجا بخریم؟

زنبورداران به عرضه زنبور عسل می پردازند. البته شما نمی توانید از یک زنبور دار بخواهید یک، دو یا ده زنبور به شما بدهد. زیرا این امر ممکن نیست. زنبور ها عموما به شکل کلنی فروخته می شوند و هر کلنی شامل: ملکه، زنبوران کارگر، زنبور های جمع کننده شهد و گرده می شود. پس هرگاه نیاز به خرید زنبور عسل داشتید، باید کلنی خریداری کنید.

محل زندگی هر کلنی درون کندو است. شما با خرید کندو عسل، صاحب یک کلنی خواهید شد. توجه داشته باشید باید زنبور خریداری شده، با اقلیم و منطقه جغرافیایی شما همخوانی داشته باشد. در استان های: آذربایجان غربی، مازندران، فارس، کردستان و آذربایجان شرقی زنبورداری گسترش بیشتری نسبت به سایر استان ها دارد.

بهتر است در هر استانی که هستید، اقدام به خرید کلنی نمایید. در این صورت هزینه و زحمت شما از دست نخواهد رفت و تلاش تان برای تولید عسل و زنبورداری به نتیجه خواهد رسید. این موضوع در رابطه با خرید ملکه نیز صدق می کند. اگر قصد خرید ملکه دارید، بهتر است از شهری که کلنی را در آن نگهداری می کنید، ملکه بخرید.

فواید زنبور عسل برای انسان

زنبور عسل به انسان ها نحوه زندگی اجتماعی را می آموزد. زیرا در هر کلنی نزدیک به ۶۰۰۰۰ زنبور زندگی می کند. این زنبور ها در نهایت نظم و دقت و بدون بروز مشکلی زندگی می کنند و وظایف خود را انجام می دهند.

علاوه بر این، تمام تولیدات زنبور عسل برای انسان ها خاصیت دارد. همانطور که در بخش قبل ذکر گردید، محصولات زنبور عسل شامل: بره موم، گرده گل، ژل رویال و عسل می شود، که همگی سرشار از خاصیت هستند. با مصرف این مواد طبیعی و خالص، می توان سلامت جسم و روح را تامین کرد.

فواید نیش زنبور عسل

گاهی پیش می آید که توسط زنبور عسل گزیده شوید. این اتفاق می تواند دردناک و تا حدودی حتی ترسناک باشد، اما بهتر است بدانید نیش زنبور نیز دارای خاصیت است. نیش زنبور یک ماده اسیدی است. این ماده بی رنگ بوده و شامل: ترکیبات التهابی و ضد التهابی، قند، آنزیم ها، مواد معدنی و آمینو اسیدها می شود.

آپی تراپی روشی درمانی است که در آن از محصولاتی حاوی نیش زنبور استفاده می شود. گاهی این ماده به صورت مکمل یا عصاره مورد استفاده قرار می گیرد و گاهی نیز به بیماران تزریق می شود. به هر حال تحقیقات نشان داده است نیش زنبور نیز فواید بسیاری دارد و می تواند برای بدن انسان مفید باشد.

سوالات متداول

سوال: زنبورها چگونه در زمستان عسل درست می کنند؟

پاسخ:

در طول زمستان، کلونی ها مستلزم ادامه تغذیه حدود ۲۰۰۰۰ کارگر و یک ملکه کارنیکا هستند. با این حال، جواب این است که زنبورهای عسل در فصل زمستان وقتی هوا بسیار سرد است و گل های کمی وجود دارد، از عسل به عنوان غذا استفاده می کنند.

سوال: آیا زنبور گرده افشان می تواند عسل تولید کند؟

پاسخ:

برای اینکه بدانید عسل چگونه تولید می شود، باید گفت زنبورهای گرده افشان شهد را جمع آوری کرده و برای مدت کوتاهی در کندو های عسل خود در لانه نگه می دارند. با این حال، آن ها عسل را به همان روشی که زنبور عسل انجام می دهند درست نمی کنند.

سوال: آیا سایر زنبورها نیز عسل تولید می کنند؟

پاسخ:

بله زنبورهای Stingless نیز عسل تولید می کنند اما مقدار عسل به اندازه زنبورهای عسل نخواهد بود.

 

در این مطلب در مورد زندگی زنبور عسل صحبت کردیم. در پایان قابل ذکر است، که زنبور عسل اهمیت بسیار ویژه ای در زندگی انسان ها دارد. عسل طبیعی برای سال های متمادی جز منابع غذایی مهم انسان بوده است. همچنین خرید عسل  و مصرف آن می تواند در جلوگیری از بیماری هایی مانند سرفه، آسم، تب، اسهال، زخم معده و غیره مفید باشد. همچنین عسل به عنوان یک منبع مهم کربوهیدرات شناخته می شود. امیدواریم این مقاله برای شما مفید باشد.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *